WWW.DISSERTATION.XLIBX.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Dissertations, online materials
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:   || 2 | 3 | 4 | 5 |

«EKOLOJİK TEMELE DAYALI SÜRDÜRÜLEBİLİR KENTSEL GELİŞME: MALATYA KENT ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME ÖZCAN, Ayşe∗ ...»

-- [ Page 1 ] --

689

 

EKOLOJİK TEMELE DAYALI SÜRDÜRÜLEBİLİR KENTSEL

GELİŞME: MALATYA KENT ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN BİR

DEĞERLENDİRME

ÖZCAN, Ayşe∗

TÜRKİYE/ТУРЦИЯ

ÖZET

Birleşmiş Milletler çatısı altında düzenlenen 1992 Rio Konferansı’nda ve 1996 yılında gerçekleştirilen Habitat-2 Kent Zirvesi’nde “sürdürülebilirlik” ilkesinin ve “yaşanabilir çevre oluşturulması” amacının benimsenmesi bugün sürdürülebilir kentsel gelişmenin “ekolojik temele” dayandırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda sürdürülebilir kentsel gelişme bugün ve gelecek kuşaklar için daha iyi bir yaşam kalitesini, ekonomik ve toplumsal kalkınmayı ve çevre korumayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda doğal, yapay ve kültürel çevrenin bütüncül olarak korunmasına da önayak olmaktadır. Bu çalışmada sürdürülebilir kentsel gelişme, özellikle kentsel değişmenin ve gelişmenin çevreye zarar vermeyecek biçimde yönlendirilmesi açısından ele alınmaktadır.

Kentsel mekânlı etkileyen hava, su ve toprak kirliliği, yeşil alanların gittikçe azalması veya yok olması, tarihsel ve kültürel kent dokusunun bozulması gibi sorunlar Türkiye’nin pek çok kentinde kentsel gelişmenin ekolojik temelden yoksun olduğunu göstermektedir. Çalışmada örneklem alanı olarak seçilen Malatya kenti, Doğu Anadolu’nun zengin ekolojik alanlarına, doğal kaynaklarına, tarihi ve kültürel değerlerine sahip bir kentidir. Bu kent, son yıllarda yeşil dokusunu gittikçe kaybetmekte, çevre kalitesinin düşmesi, çevre sorunlarının yaygınlaşması ve çevre illerden aldığı göç nedeniyle sürdürülebilir kentsel gelişme hedeflerinden uzaklaşmaktadır. Bu bulgulara bağlı olarak çalışmada, kentlerin yeniden yapılandırılmasında ekolojik temele dayalı politikaların önemi ve sürdürülebilirlik ilkesinin kentsel alanlara dönük hedefleri tartışılmakta, Malatya kent ölçeğine yönelik bir sürdürülebilir kentsel gelişme stratejisi için öneriler geliştirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kentsel gelişme, sürdürülebilir kentsel gelişme, sürdürülebilir kalkınma, Malatya kenti, ekolojik yaklaşım, ekolojik planlama.

                                                                 

∗ Araş. Gör., İnönü Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü, Malatya/TÜRKİYE, e-posta:aozcan@inonu.edu.tr, Tel: (0 422) 341 0010 (4264).

  90 6

ABSTRACT

Sustainable Urban Development Based on Ecological Approach: An Evaluation Using City of Malatya Case In the light of both 1992 UN Rio Conference and 1996 UN Conference on Human Settlements (Habitat-2), realization of sustainable urban development and the creation of livable environment activities should be based on ecological approach. In this context, sustainable urban development activities must aim at better living standarts for both present and future generations, realizing economic and social development and protection (preservation) of environment.

Such an approach will help to attain the entegrated protection of natural, artificial and cultural environment. In this study, sustainable urban development was analyzed in terms of limiting the hazards to environment during especially the urban change and urban development activities.

The existence of air, water and soil pollutions, decrease in the amount of green areas and distortions in both historical and cultural urban entities in many cities of Turkey are mainly the result of nonexistence of ecological approach.

The City of Malatya is one of the cities of Eastern Anatolia Region with rich ecological, natural, historical and cultural resources. This city is under the heavy pressure of rural to urban migration. Green areas and quality of environment is decreasing. As a result, sustainable urban development in this city cannot be realized. These findings show that ecological approach is very important. By using information obtained from Malatya city, a strategic sustainable urban development proposal was developed fort this city.

Key Words: Urban development, sustainable urban development, sustainable development, City of Malatya, ecologial approach, ecological planning.

GİRİŞ

1. Kavramsal Açıklamalar Kentbilim Terimleri Sözlüğü’nde (Keleş, 1998: 74) kent, sürekli toplumsal gelişme içinde bulunan ve toplumun, yerleşme, barınma, gidişgeliş, çalışma, dinlenme, eğlenme gibi gereksinmelerinin karşılandığı, pek az kimsenin tarımsal uğraşlarda bulunduğu, köylere bakarak nüfus yönünden daha yoğun olan ve küçük komşuluk birimlerinden oluşan yerleşme birimi olarak tanımlanmaktadır. Bayram’ın (2001: 251) P. Nijkamp ve A. Perrels’ten aktardığına göre ise kent, insanlık tarihinde, bir yere ait olma güdüsünün dışavurumu olarak ortaya çıkmış ve daha sonraki dönemlerde uygarlığın gelişmesinde odak noktası olmuş özel bir yerleşim biçimidir. Bu bağlamda kent, gelişmenin ve ilerlemenin itici gücünü oluşturmaktadır. İçinde yaşadığımız yüzyılda ise kentler, daha önceki yüzyıllarla karşılaştırılamayacak ölçüde ekonomik, kültürel, toplumsal ve teknolojik oluşumların bileşkesinde yer 691   almaktadırlar. Kent ve çevre ilişkisi bağlamında kent; toprak, hava ve su gibi çevresel değerlerde kirlenme yaratmakta, ayrıca kentte yaşayanların çevresine yabancılaşmasına ve kentsel suçların artmasına ortam hazırlamaktadır.





Sürdürülebilir kentler, sürdürülebilir kentsel gelişme gibi adlandırmalar veya kavramlar ise bugün çevresel kaygılarla yapılan tartışmaların odak noktasını oluşturmaktadır.

Sürdürülebilir kentsel gelişme, günümüzde “sürdürülebilirlik” kavramı üzerine yapılan tartışmalarda öne çıkan temel konulardan birisidir. Kavram, Ortak Geleceğimiz (Brundtland) Raporu’nda “bugünün ihtiyaçlarını, gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanaklarından ödün vermeksizin karşılamak” olarak tanımlanmaktadır.

Çevre sorunları ağırlıklı olarak kentlerde ortaya çıkmaktadır. Dünyada, 1970’li yıllardan bu yana kentsel gelişme dinamiklerine yönelik ekolojik kaygılar da gittikçe artmaktadır. Kentlerin üzerindeki nüfus, üretim ve tüketim baskıları bu alanları çevresel sorunların yoğunlaştığı alanlar hâline getirmektedir. 21. yüzyılda kentler yalnızca kalabalıklaşma açısından değil, hava, su, toprak kirliliği, düşük sağlık koşulları ve sağlıksız konutlar gibi uzun süreli çevre sorunları açısından da dikkatleri üzerinde toplamaktadır.

Sürdürülebilir gelişmeye yapılan vurgular ve küresel çevre sorunlarının yaygınlaşması kentlere ve kentsel değişimlere olan ilginin hızla artmasını sağlamaktadır (Demiral, 2005: 253) Kentsel gelişmeye ilişkin her eylem, çevre tartışmalarının her aşamasıyla doğrudan ve dolaylı biçimde ilgilidir. Özellikle 1990’lı yıllardan beri çevre, ekoloji, planlama, kent, turizm, tarım, ekonomi gibi pek çok konunun içeriği yeni bir biçim ve yön kazanmıştır. Buna bağlı olarak, kavramların veya konuların içeriği de değişmiş ve yeni tanımlamalar geliştirilmiştir. İşte sürdürülebilir kentsel gelişme adlandırması böyle bir sürecin ürünüdür.

Sürdürülebilirlik kavramı, kentsel gelişmeyle birlikte sorunların ortaya çıktığı ekolojik ortamların belirlenmesi, düzenlenmesi ve planlanması gibi daha geniş kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşımın gelişimine yol açmıştır. Ekolojik yaklaşım olarak ele alınan bu yaklaşımın temel çıkış noktası doğanın korunması ve bununla birlikte kentsel kalitenin (toplumsal, kültürel ve mekânsal kalitenin) arttırılmasıdır.

Bu çalışmada, kentlerin toplumsal ve ekonomik bir mekân olmaları yanında özellikle bir ekosistem olduğu gerçeğinden hareket edilmektedir. Sürdürülebilir kentsel gelişme, kentsel ekosistemin korunması, bütüncül olarak geliştirilmesi konusunda bazı temel ilkeler ortaya koymaktadır. İşte bu ilkelerden yola çıkılarak çalışmada ekolojik yaklaşımın kapsamı, sürdürülebilir kentsel gelişme açısından önemi tartışılmakta ve “ekolojik yaklaşıma dayalı kentsel gelişmenin” sürdürülebilir niteliği Malatya kent örneği üzerinden değerlendirilmektedir.

  92 6

2. Sürdürülebilir Kentsel Gelişme ve Kentsel Gelişmede Ekolojik Yaklaşımın Önemi ve Kapsamı Sürdürülebilirlik, bir şeyin sürekli olmasını ifade etmektedir. Gelişme ise büyümeden farklı olarak, niceliksel bir değişmenin, ilerlemenin ve iyileşmenin aynı zamanda niteliksel olmasını da anlatır. Sürdürülebilir gelişme, 1980’li yıllardan başlayarak tüm dünyada, çevre politikalarının belirleyicisi olmakla birlikte, etki alanı çevre ile sınırlı kalmamış, ekonomik ve toplumsal gelişme anlayışlarıyla da bütünleştirilmiştir. Bu bağlamda bir toplum ancak, ekonomik ve toplumsal açıdan gelecek kuşakların da varlıklarını güvence altına alacak biçimde yapılanmışsa varlığını sürdürebilecektir (Mengi ve Algan, 2003: 2).

Kentsel gelişmenin sürdürülebilir olması da buna bağlıdır.

Kentbilim Terimleri Sözlüğü’nde kentsel gelişme (urban development), “bir ülkede kentsel nüfusun artması, kentlerin çoğalması ve bayındır duruma getirilmesi süreci” olarak tanımlanmaktadır (Keleş, 1998: 82). Bu bağlamda kentsel gelişme uluslararası alanda kabul görmüş şu üç olguyla (durumla veya yaklaşımla) yakından ilişkilidir: Sağlıklı kentlerin oluşturulması, yaşanabilir kentlerin oluşturulması ve sürdürülebilir kentler yaratılması.

Sağlıklı kentler yaklaşımı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1985 yılından beri (ilk kez Kanada’da olmak üzere) uygulama bulan ve pek çok ilke yanında sağlıklı kentsel çevrelerin yaratılmasına dikkat çeken bir yaklaşımdır.

Yaşanabilir kent düşüncesi ise, sağlıklı kent düşüncesi ile yakından ilişkilidir. Öncelikli hedef, kent halkının yaşam kalitesini geliştirmektir.

Herkesin barınma ve çalışma olanaklarına kavuşmasıyla yaşanabilir kentler, tüm kentliler için yaşanabilirlik sınırının aşıldığı yerleşim yerleridir (Yıldız, 2005: 326). Kentsel gelişmenin yönü üzerine ipuçları veren bu iki düşünceden yola çıkarak sürdürülebilir kent konusunu ele almakta ve sürdürülebilirlik kavramını kentsel gelişme ile ilişkisi açısından tartışmakta yarar vardır.

2.1. Sürdürülebilirlik ve Kentsel Gelişme İlişkisi Sürdürülebilirlik, Habitat-2 Dünya Konferansı’nın da önemle ele aldığı konulardan birisidir. Bu Konferans çerçevesinde amaçlanan, genel anlamda yaşam çevresinin iyileştirilmesi ve yaşanılabilir kılınması olmuştur. Habitat-2 Kent Zirvesi’nin temel hedefi, dünya kentlerini, kasabalarını ve köylerini şimdi ve gelecekte sağlıklı, güvenli, eşit ve sürdürülebilir kılmaktır.

Yıldız’ın (2005: 326) Van Geenhvisen ve Nijkamp’tan aktardığına göre kent bağlamında sürdürülebilirlik, kentsel sistemin temelini uzun vadede destekleyen çevresel koşullarla beraber, nitel olarak yeni bir toplumsal-ekonomik, demografik ve teknolojik niteliğe sahip olma gizilgücünü (potansiyelini) tanımlar. Sürdürülebilir kentler, süreklilik içinde değişimi sağlamak amacıyla, toplumsal ve ekonomik çıkarların, çevre ve enerji ile ilgili kaygılarla uyumlu hale getirildiği kentlerdir.

693   Bu bağlamda kentsel sürdürülebilirlik; belirli bir alanda geleneksel ekonomik kalkınma anlayışının öngördüğü varolan ekosistemler tarafından karşılanamayan sınırsız bir tüketim yapısına karşın, kaynakların sınırlı olduğu düşüncesini benimseyen sürdürülebilir kalkınma kavramına dayanmaktadır (Demiral, 2005: 251). Ancak, kentsel gelişmede ekolojik ilkeler açısından sürdürülebilir kalkınma yerine sürdürülebilir gelişme kavramını kullanmak “çevresel etik”e daha uygun bir yaklaşımdır.

Sürdürülebilirlik ilkesinin kentsel alanlara dönük hedefleri irdelendiğinde genel olarak bu hedeflerin şu bileşenlere dayandığı söylenebilir (Özcan, 2006: 37): Bireysel araç kullanımının azaltılması (veya toplu taşımanın yaygınlaştırılması), üretim-tüketim-atık zinciri dengesi ya da enerji sistemlerinde geri dönüşüm modellerinin benimsenmesi, ekolojik ayak izlerinin azaltılması, doğal yaşama ortamlarının korunması, kentsel şiddetin azaltılması ve kentsel toplumsal-kültürel-ekonomik altyapı olanaklarından kent nüfusunun toplumsal adalet ilkesi kapsamında eş düzeyde yararlanması gibi bir dizi toplumsal, ekonomik ve çevresel bileşenler.

Gündem 21 (Agenda 21) Konferansı’nın hazırlık toplantılarında (Berlin, Haziran 2000) sürdürülebilir kentsel gelişmeye ilişkin şöyle bir tanım geliştirilmiştir (Rees and Roseland, 1991): “Gelecek kuşaklara bir yük bırakmaksızın, bir kentin yaşam kalitesini ekolojik, kültürel, siyasal, kurumsal, toplumsal ve ekonomik bileşenler açısından geliştirmektir. Bir yük ile ifade edilen, doğal sermayenin aşırı tüketimidir.” Bununla birlikte “sürdürülebilir kentsel gelişme” ile ilgili tanımlara şunlar da eklenebilir: Ekonomi, ekoloji ve eşitlik (hizmetlerden hakça yararlanma-equity) kavramları arasındaki ilişkinin dengeli olmasını sağlamak veya sürdürülebilir toplumsal gelişme yeteneklerini arttırmak açısından ekonomi ve ekoloji arasında olumlu bir ilişki kurmaktır.



Pages:   || 2 | 3 | 4 | 5 |


Similar works:

«Karen Kinnaman Professor Faery Essay #4 Final Version Murderous Marriage I never really knew her. Nor will I ever get the chance to now. I have pictures to remember her by. They always adorned our family room as I grew up. Cindi’s luscious golden curls cradled her smile, emitting a radiance that lit up the shelf on which the picture sat. Even though I only saw her once every couple of years, I still looked up to her: to her beauty, her humor, her kindness. Although I have three younger...»

«Faculty of Electrical Engineering MASTER THESIS Reactive Power Compensation Author: Jakub Kępka Supervisor: PhD. Zbigniew Leonowicz Wroclaw University of Technology 2 Reactive Power Compensation Contents / W d/s WKtZ KDWy WKtZ Z d/s WKtZ Z/sZ^ E ^KhZ^ K& Z d/s WKtZ WKtZ d/D E &ZYhEz KD /E & d W d, /D K& WKtZ & dKZ KZZd/KE W D / Z ^/E' 'ZKhW E h WKtZ & dKZ KZZd/KE s Ed '^ E /^ s Ed '^ K& d, Dd,K^ K& W&  WKtZ  W /dKZ  ^ KDWE^ d/E'...»

«Dynamic Leverage Asset Pricing∗ Tobias Adrian Emanuel Moench Hyun Song Shin Federal Reserve Bank of New York Bank for International Settlements This version: November 23, 2014 Abstract We empirically investigate predictions from alternative intermediary asset pricing theories. The theories distinguish themselves in their use of intermediary equity or leverage as pricing factors or forecasting variables. We find strong support for a parsimonious dynamic pricing model based on broker-dealer...»

«AN EXAMINATION OF PROVERBS 31:6–7 Give strong drink to the one who is perishing, and wine to those in bitter distress; let them drink and forget their poverty and remember their misery no more.CONTENTS The Problem Questions The Text The Passage in Hebrew (BHS) Translation of the Hebrew The Passage in Greek (LXX) Translation of the Greek The Context The Passage in English (ESV) The Argument of the Pericope Comparison of English Translations Commentaries and Other Sources Commentaries Other...»

«Application for a Retail Supplier’s Licence from Water Factory Company Pty Ltd IPART’s report to the Minister Water — Ministerial Report February 2013 Contents 1  Background 1  2  Submissions 2  3  Assessment of application 3  3.1  Licensing criteria 4  3.2  Licensing principles 9  4  Recommendations 9  1 Background Water Factory Company Pty Ltd (WFC) owns a number of subsidiary corporations including Pitt Town Water Factory (PTWF), Central Park Water Factory (CPWF), and...»

«Improved regeneration and Agrobacterium-mediated transformation of wild strawberry (Fragaria vesca L.) Phillip A. Wadl Thesis submitted to the faculty of the Virginia Polytechnic Institute and State University in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Science In Horticulture Richard E. Veilleux, Chairman Vladimir Shulaev Joel L. Shuman Jeremy Pattison December 14, 2005 Blacksburg, Virginia Keywords: strawberry, Agrobacterium, Fragaria vesca, TDZ, multiplex PCR,...»

«RAT DISSECTION GUIDE INTRODUCTION Rats are often used in dissection classes because they are readily available and they possess the typical mammalian body plan. Most of what you learn on the rat is applicable to the anatomy of other mammals, such as humans.EXTERNAL FEATURES Refer to the drawing below and identify the indicated structure on the rat prior to skinning. Vibrissae also referred to as the whiskers. They have a sensory function that allows the animal to judge the size of an opening...»

«SELF-AFFINITY IN FINANCIAL ASSET RETURNS John Goddard+ Bangor University Enrico Onali Bangor University Abstract We test for departures from normal and independent and identically distributed (NIID) returns, when returns under the alternative hypothesis are self-affine. Self-affine returns are either fractionally integrated and long-range dependent, or drawn randomly from an L-stable distribution with infinite higher-order moments. The finite sample performance of estimators of the two forms of...»

«THE ROYAL COLLEGE OF OPHTHALMOLOGISTS GUIDELINES FOR THE MANAGEMENT OF OPEN ANGLE GLAUCOMA AND OCULAR HYPERTENSION 2004 THE SCIENTIFIC DEPARTMENT THE ROYAL COLLEGE OF OPHTHALMOLOGISTS 17 CORNWALL TERRACE LONDON NW1 4QW TELEPHONE: 020 7935 0702 FACSIMILE: 020 7487 4674 WWW.RCOPHTH.AC.UK CONTENTS I Executive Summary 4 II Introduction 5 III Ocular hypertension 6 1. Definition 2. Risk factors for the development of ocular hypertension 3. Management 4. Risk factors for conversion to glaucoma 5....»

«E-safety booklet This booklet is about how to stay safe when using the internet and other forms of electronic communication. It is designed for families, settings like schools or youth clubs and young people themselves. We hope it gives useful advice and information. The booklet is part of a series of resources covering this issue. It has been produced by the Medway e-safety team at Gun Wharf, Dock Road, Chatham, Kent ME4 4TR. 1 Contents Introduction Page 3 Internet use by young people Page 4...»

«  1   Excerpt from Wer ist Martha? By Marjana Gaponenko Translated by Arabella Spencer I Love is cold. Love is cold. But in the grave we burn and melt to gold. Levadski waited for the tears. The tears didn’t come. In spite of this he wiped his face. Disgusting! With a fixed stare he had just put the receiver on its cradle. What else, if not impatience, had he sensed in the breathing of his family doctor? Impatience and the buzzing of thoughts that had nothing to do with him, Levadski:...»

«D3Publisher of America Fossil League DTC – Walk-through Written by Paul Vaterlaus and Geoff Schoenthal Introduction Fossil League DTC is a game about traveling through time and collecting dinosaurs to battle in the ultimate dinosaur battle league, The Dino Tournament Championship. This walk-through will assist you in making it to the end of the game and will provide helpful hints and strategies for battling with the other dinosaurs in the game. This walk-through will cover each dinosaur era...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2016 www.dissertation.xlibx.info - Dissertations, online materials

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.