WWW.DISSERTATION.XLIBX.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Dissertations, online materials
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:     | 1 |   ...   | 14 | 15 || 17 | 18 |   ...   | 24 |

«Tarnobrzeg Szkice z dziejów miasta i jego obywateli Adam F. BARAN Wydawnictwo „Attyla” TARNOBRZEG 2012 Tarnobrzeg Szkice z dziejów miasta i ...»

-- [ Page 16 ] --

45 „Bolesny dla mnie punkt w tym artykule (A.F. Baran, Pełniej o tarnobrzeskiej AK, „Siarka” 1993, nr 44, s. 2), to rzekoma wypowiedź »Boruty«, że jeżeli »Fuks« zdekonspirował naszych żołnierzy, to będzie oddany pod sąd. Cały ten wers to, w którym mowa o »Fuksie« i »Borucie« to istny bluff. »Fuks« to piękna postad i rozważny dowódca. Był aresztowany w koocu października 1944 r.

w Hermanówce przez UB i odstawiony do Rzeszowa. Zwolniono go w styczniu (wraz z »Obuchem«), by agitował za tworzeniem 24 DP.

Pojechał prosto do Katowic i więcej tu nie wrócił. Natomiast »Boruta« był aresztowany 10 dni wcześniej przed »Fuksem«. Dokonując napadu na więzienie w dn. 2 XI 1944 r. uwolniłem go. Nie mając gdzie się ukryd, »Boruta« zgłosił się do LWP. Tam przeżył i dosłużył się awansu do stopnia majora”, cyt. za: K. Bogacz, Fakty i pseudofakty, „Siarka” 1993, nr 52, s. 2.

146 | Adam F. Baran wyjaśnia jednak dalej, że „na podkreślenie zasługuje fakt, że tym poleceniom podporządkował się Rutkowski, wszedł do konspiracji, i gdy tylko zaistniała możliwośd przeniósł się na Górny Śląsk, gdzie dalej działał w konspiracji pod fałszywym nazwiskiem. Ujawnił się dopiero w 1947 roku”46.

Na przełomie stycznia i lutego 1945 roku w Tarnobrzegu i Budach Stalowskich zjawił się grupa dywersyjna (ok. 40 żołnierzy) działającego dotychczas w Okręgu AK Lublin ppor. cc Hieronima Dekutowskiego, ps. „Zapora”. Ten niespodziewany rekonesans był skutkiem wyparcia grupy z Lubelszczyzny w wyniku obławy i krwawego starcia z formacjami NKWD i armii Berlinga, w którym ranny w nogę został sam „Zapora”.

Nieszczęśliwy zbieg okoliczności pozwolił jednak uczestniczyd temu kompetentnemu dowódcy w odprawach w Tarnobrzegu, związanych m.in. z formalnym rozwiązaniem AK przez

gen. Leopolda Okulickiego47. Marian Kosior wspomina:

„W lutym bądź marcu 1945 brałem udział w odprawie jaka miała miejsce w lokalu na ulicy Kolejowej (Sienkiewicza) w Tarnobrzegu. Byli tam obecni m.in. »Zapora«, Trojnar, Jagoszewski, Roś. Na owej odprawie referujący ówcześnie sytuację polityczną przybyły z Londynu kapitan, którego nazwiska nie pamiętam, postulował by żołnierze Armii Krajowej wchodzili w struktury organizującej się nowej władzy. Jego pomysł 46 List A. Zagórskiego do AFB z 15 VII 1995 r., s. 2.

47 A.F. Baran, Pseudonim „Zapora”…, s. 70 i 74.

Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 147 wywołał zdecydowany sprzeciw większości tam obecnych, byli oni zdecydowani kontynuowad walkę z wrogiem”48.

Według meldunku „Jawora” likwidacja obwodu tarnobrzeskiego miała miejsce koocem lutego 1945 roku: „23 II przybył likwidator »Znicz«49 i map? »Sierpieo«, likwidacja bez mojej współpracy – pieniądze nie wiadomo gdzie i komu wypłacone, z moich wywiadów – nikomu. Ja i »Boruta« 50 dolarów dzielimy z »Czarnym« [Michałem Winiarzem – AFB]. W marcu przybywa nowy Komendant Obwodu »Herburt« [por. Leszek Popiel – AFB+”50. Czas ten potwierdza Leszek Popiel, Marian Kosior, a także Eugeniusz Dąbrowski51: „Według mojego zaTamże, s. 74. Por. M. Kosior, Wspomnienie o działalności „Zapory” na terenie Ziemi Tarnobrzeskiej w latach 1945/46, (mps z 15 lutego 1996, w zbiorach AFB), s. 1–3.

49 Franciszek Paradowski, ps. „Znicz”.

50 Archiwum „Jawora”…, s. 162. Por. L. Popiel, Organizacje poakowskie („Nie”, DSZ, WiN) na terenie powiatu Tarnobrzeg…, s. 15–22.

51 Eugeniusz Dąbrowski, ps. „Genek”; ur. 15 V 1923 w Bojanowie k. Niska, syn Tomasza i Marii z Piskorowskich. W 1936 r. ukooczył Szkołę Powszechną w Tarnobrzegu i rozpoczął naukę w miejscowym Gimnazjum im. Jana Tarnowskiego. Był harcerzem jeszcze w Nisku, gdzie rozpoczął edukację. Pełnił funkcję zastępowego, kronikarza i od 1939 r. drużynowego I DH im. gen. H. Dąbrowskiego w Tarnobrzegu. Na ogólnopolskim kursie instruktorskim (lato 1939 r.) przyjęty do Harcerskiego Kręgu Totemowego, jako „Rączy Jeleo”.

W 1939 r. zorganizował w Tarnobrzegu ze swoich harcerzy „tajne piątki”. Z czasem on sam i jego harcerze znaleźli się w konspiracyjnej 148 | Adam F. Baran organizacji „Odwet”, utworzonej przez Władysława Jasioskiego.

Razem z bratem, Tadeuszem, był członkiem redakcji i kolporterem „Odwetu”. Od 1941 r. był w ścisłym gronie oddziału partyzanckiego „Jędrusie”. W oddziale zdał małą maturę i ukooczył tajną podchorążówkę. Z „Jędrusiami” uczestniczył w większości akcji bojowych i dywersyjnych, od rozbicia więzienia w Mielcu i Opatowie (1943 r.) po Akcję „Burza” na Kielecczyźnie, w ramach zgrupowao RadomskoKieleckiego Okręgu AK; awans na podporucznika AK. Po rozwiązaniu oddziału w grudniu 1944 r. powrócił do Tarnobrzega, gdzie poszukiwany przez NKWD włączył się w dalszy nurt konspiracji. Jako szef BiP w tarnobrzeskim Obwodzie AK – „Nie” – DSZ wydawał konspiracyjne pismo „Placówka”; awans na porucznika. W 1945 r. zdał eksternistycznie maturę w tarnobrzeskim gimnazjum i jawnie pełnił funkcję komendanta Hufca Harcerzy ZHP w Tarnobrzegu do maja 1946 r. Doprowadził do ufundowania i uroczystości nadania Hufcowi Harcerzy sztandaru, 5 V 1946 r. Na zlecenie „WiN” podjął pracę wywiadowczą jako pracownik cywilny KP MO, będąc jednocześnie dowódcą „Straży” w „WiN”. Koocem maja 1946 r. aresztowany wraz z innymi członkami „Straży” przez funkcjonariuszy PUBP i WUBP w Kielcach, przewieziony z Sandomierza do kieleckiego więzienia.





Po ciężki śledztwie skazany wraz z podkomendnymi ze „Straży” na 5 lat więzienia. Ponieważ podczas śledztwa ich działalnośd w „WiN” nie wyszła na jaw, w wyniku amnestii wiosną 1947 r. wyszli na wolnośd. Zagrożony ponownym aresztowaniem ukrywał się na Ziemiach Zachodnich, gdzie z czasem osiadł i założył rodzinę. Mimo szykan i niełatwego życia w ówczesnej rzeczywistości był sumiennym pracownikiem umysłowym regionalnych oddziałów NBP. Od 1956 r.

włączył się aktywnie w działalnośd społeczną. Do 1964 r. był organizatorem i hufcowym Hufca ZHP Wrocław – Południe. Na bazie osobistego archiwum zaczął upamiętniad działalnośd „Odwetu” i „Jędrusiów” w opracowaniach prasowych i historycznych (ok. 200 artyTarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 149 pamiętania podpisanie dokumentów likwidacyjnych komendy Obwodu AK Tarnobrzeg miało miejsce pod koniec lutego, lub raczej z początkiem marca 1945 r. Byłem wówczas członkiem ścisłej komendy obwodu, kierując BIP-em. Ostatni komendant Obwodu AK Tarnobrzeg – por. Leszek „Herburt” (Aleksander Nowosielski – przybrane nazwisko), a właściwie Leszek Popiel uważa, że protokół likwidacyjny podpisywaliśmy z początkiem marca 1945 r. Protokół ten został przygotowany przez mjr. rez. Kazimierza Kowalskiego52, członka Inspektoratu AK Mielec, w skład tego inspektoratu wchodził Tarnobrzeg”53.

kułów). Wraz z Piotrem Sierantem był współautorem biogramu W. Jasioskiego w Polskim Słowniku Biograficznym (t. XI/1 z. 48).

Zmarł 24 XI 1996 r. we Wrocławiu, za: A.F. Baran, Harcmistrz od „Jędrusia”. Eugeniusz Dąbrowski (1923–1996), „Zeszyty Sandomierskie” 1996, nr 5, Sandomierz, s. 52–53. Por. tenże, Odszedł na Wieczną Wartę harcmistrz od „Jędrusia”, „Materiały Historyczne Stowarzyszenia Szarych Szeregów” 1997, nr 38, s. 25–28; tenże, Eugeniusz Dąbrowski porucznik (1923–1996), „Tarnobrzeskie Zeszyty Historyczne” 1998, nr 17, s. 63–64; Relacja Ireny Dąbrowskiej ze stycznia 1998 i zbiory prywatne oraz korespondencja AFB z E. Dąbrowskim z lat 1987–1996 (w zbiorach AFB).

52 Kazimierz Kowalski, ps. „Korab”, „Grab”; ur. 28 IV 1885 w Wierzbowcu, pow. Trembowola, syn Andrzeja i Marii z d. Lisikiewicz.

Ukooczył 4-letnie gimnazjum w Buczaczu i Szkołę Kadetów we Lwowie (1901–1905). Jako chorąży służył w 57 pp w Tarnowie. W 1909 r. ukooczył kurs abituriencki w Akademii Handlowej w Krakowie.

Podczas I wojny światowej, jako porucznik 57 pp ciężko ranny w głowę pod Zaleszczykami, gdzie dostał się do niewoli rosyjskiej.

Po operacji w Moskwie, do maja 1916 r. przebywał w obozie 150 | Adam F. Baran na Syberii. Powrócił do kraju w drodze wymiany więźniów. Przeszedł powtórną operację czaszki w Wiedniu, w czasie rekonwalescencji uczęszczał na wykłady Akademii Sztuk Pięknych. W listopadzie 1918 r. jako ochotnik WP zgłosił się na front ukraioski. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, m.in. jako oficer WP w armii Petruli pod Lwowem. Od 1921 r. organizator Straży Granicznej na linii Sołunów– Zaleszczyki, przydział do 51 pp w Czortkowie, awans na majora. W latach 1922–1923 komendant Centralnej Szkoły Podoficerskiej w Łomży, 1923–1929 komendant PKU w Nisku. Od 1929 r. w stanie spoczynku jako inwalida wojenny. Od 1930 r. pracownik KKO Tarnobrzeg, a od 1934 r. kierownik referatu Spraw Wojskowych i Mobilizacji w Starostwie w Tarnobrzegu. Działał w „Strzelcu” oraz w Lidze Morskiej i Kolonialnej. 8 IX 1939 r. ewakuował się wraz z urzędnikami na Wschód, po 17 IX wrócił do Tarnobrzega. Współtwórca struktur ZWZ w Tarnobrzegu i powiecie, w połowie 1940 r. wszedł w skład komendy Obwodu ZWZ-AK Tarnobrzeg – szef referatu kwatermistrzostwa. 16 III 1942 r. aresztowany przez Gestapo, więziony w Rzeszowie i Tarnowie. Zwolniony 1 IX 1943 r. powrócił do działalności konspiracyjnej w AK. Na przełomie lutego i marca 1945 r.

nadzorował rozwiązanie Obwodu AK Tarnobrzeg; rozpoczął pracę w Starostwie jako podreferent ds. wojskowych. Po egzekucji na UBowcu w Kopaninie przez „Straż” Obwodu „WiN” Tarnobrzeg 26 IV 1946 r. aresztowany i osadzony w więzieniu WUBP w Kielcach.

Zwolniony 7 III 1947 r. w wyniku amnestii. Zmarł 17 III 1971 w Gliwicach, za: T. Zych, Tarnobrzeski Słownik Biograficzny, t. I, s. 51–52.

53 Korespondencja AFB z E. Dąbrowskim ze stycznia 1995 r.

Por. (E. Dąbrowski), Należy osądzid zło…, rozmawiał: A.F. Baran, „Tarnobrzeskie Zeszyty Historyczne” 1995, nr 9, s. 35–38; M. Kosior, Wspomnienie o działalności „Zapory”…, s. 3; L. Popiel, Organizacje Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 151 Rozkazem z 5 lutego 1945 roku zostały formalnie rozwiązane struktury Podokręgu AK Rzeszów przez mjr. „Huberta”54, z tym, że w archiwum „Jawora” zachował się rozkaz kpt. „Boruty”, prawdopodobnie z początku lutego 1945 roku a nie –

jak wydrukowano w książce – z 4 kwietnia 1945 roku:

„Do wszystkich dowódców placówek. Stwierdzam, że na terenie Obwodu grasują grupy band składające się częściowo z ludzi naszych, które dopuszczają się rabunku na ludności wiejskiej niszcząc ich mienie, używając różnych represji. Polecam wszystkim dowódcom placówek i plutonów dopilnowad na swym terenie powyższych wypadków, w razie poznania meldowad ich pseuda lub nazwiska do Kom. Obw. Zakazuję również prowadzenia jakichkolwiek akcji bez rozkazów.

O powyższym proszę pouczyd wszystkich żołnierzy”55.

* Po rozwiązaniu Armii Krajowej i zdelegalizowaniu działającej akowskiej organizacji „Nie”, na bazie byłej kadry oficerskiej AK powołano w Tarnobrzegu w ścisłej konspiracji, oddział Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, a jesienią 1945 roku Radę Zrzeszenia „WiN”.

–  –  –

TARNOBRZESCY HARCERZE W ORGANIZACJACH KONSPIRACYJNYCH W LATACH 1939–49

Pierwszy września 1939 roku zastał tarnobrzeskich harcerzy w różnych sytuacjach losowych. Starsi, pracujący lub studiujący, przygotowywali się do codziennych zajęd. Młodsi, ze szkoły średniej, członkowie hufca szkolnego Przysposobienia Wojskowego i tarnobrzeskich drużyn harcerskich, byli na taką okolicznośd przygotowani. Już w sierpniu hufcowy, hm. Ignacy Płonka powołał nową kadrę. Zaczęto prowadzid na terenie miasta ogólne przygotowywania do wojny, która wydawała się nieunikniona.

Głównym szefem drużyn harcerskich, a po przekształceniu ich w oddziały pomocnicze: gooców i kolarzy, był Eugeniusz Dąbrowski HO – drużynowy „Jedynki”. Harcerze pod jego wodzą oddali miastu nieocenione usługi, prowadząc nieustanną obserwację „nieba” podczas pierwszych dni września, narażając się na pewną śmierd, lokując się na strategicznym punkcie miasta, wieży kościoła OO. Dominikanów.

W wyniku bombardowao najbardziej ucierpiała wschodnia częśd miasta, głównie obiekty PKP, ulica Sienkiewicza oraz odległy Chmielów. Zginęło około 70 osób. Wtedy to zmobilizowano starszoharcerski zastęp sanitarny, w którego skład weszli druhowie: Tadeusz Dąbrowski, Zygmunt Szpilka, Zdzisław Oko, Andrzej Lichoniewicz. Harcerze ci zwozili prywatnym samochodem wszystkich rannych do tarnobrzeskiego szpitala.

Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 153 Nocą z 3 na 4 września 1939 r. hufcowy, hm. I. Płonka otrzymał kartę mobilizacyjną i swe obowiązki przekazał Janowi Fecko, a sam udał się do Przemyśla.

Przez następne, jeszcze wolne, wrześniowe dni harcerze pełnili służbę pomocniczą. Współpracowali z Komendą Miasta, Ligą Obrony Przeciwlotniczej i Gazowej oraz wojskiem, które uznało tarnobrzeską skarpę wiślaną (w rejonie Skalnej Góry i Wianka) jako punkt obronny.

W czwartek z 7 na 8 września nastąpiła ewakuacja urzędów i biur do wschodnich rejonów Rzeczypospolitej. Na straży zostali najwytrwalsi, głównie wojsko i harcerze – członkowie szkolnego hufca PW, którymi dowodził ppor. Józef Sarna.

W związku z ewakuacją praca harcerska przestała praktycznie istnied, a losy poszczególnych harcerzy były bardzo różne.

W dniach 10–13 września 1939 r. trwała obrona przeprawy na Wiśle. Zginęło tam 65 polskich żołnierzy wraz z dowódcą ppor. J. Sarną. Jednak na jego wcześniejsze polecenie grupa z hufca PW została ewakuowana za San, gdzie po „nawiązaniu” kontaktu z wrogiem, nie widząc możliwości jej wykorzystania w walce, została rozwiązana.



Pages:     | 1 |   ...   | 14 | 15 || 17 | 18 |   ...   | 24 |


Similar works:

«Direct Estimation of Equity Market Impact∗ Robert Almgren† Chee Thum‡,, Emmanuel Hauptmann, and Hong Li‡ ‡ May 10, 2005§ Abstract The impact of large trades on market prices is a widely discussed but rarely measured phenomenon, of essential importance to selland buy-side participants. We analyse a large data set from the Citigroup US equity trading desks, using a simple but realistic theoretical framework. We fit the model across a wide range of stocks, determining the dependence...»

«Food and Nutrition Service Supplemental Nutrition Assistance Program May 26, 2009 SUPPLEMENTAL NUTRITION ASSISTANCE PROGRAM (SNAP) STATE OUTREACH PLAN GUIDANCE Outreach State Plan Guidance May 26, 2009 TABLE OF CONTENTS SECTION A: GUIDANCE 4 1. Introduction and Background 4 What is the purpose of this document? 4 Why should my State agency have an outreach plan rather than simply doing outreach? 4 2. Outreach Plan Format and Submission 5 What format should my State agency use for the outreach...»

«Alameda County Superior Court, Rene C. Davidson Courthouse, Oakland, California Photo Courtesy of Seth Gaines, Germantown, Maryland 2009-2010 ALAMEDA COUNTY GRAND JURY FINAL REPORT _ ALAMEDA COUNTY BOARD OF SUPERVISORS Alice Lai-Bitker, President – District One Nate Miley, Vice President – District Two Scott Haggerty – District Three Gail Steele – District Four Keith Carson – District Five _ ALAMEDA COUNTY GRAND JURY 1401 Lakeside Drive, Suite 1104 Oakland, California 94612 Phone:...»

«Too little, too late Provision of school textbooks for blind and partially sighted pupils Research report Sue Keil, Delyth Parris, Rory Cobb, Angela Edwards and Richard McAllister Too little, too late Too little, too late Provision of school textbooks for blind and partially sighted pupils Research report By Sue Keil, Delyth Parris, Rory Cobb, Angela Edwards and Richard McAllister © RNIB October 2006 Too little, too late Contents Executive summary 6 1. Introduction 14 14 1.1 Number of blind...»

«HAGS TECHNICAL SPECIFICATIONS UniMini UniMni Above Ground Zingo Uniplay Construction Kit NRG Agito Nexus Anchoring Arena Slides Swings Swing Seats Rocking Toys HAGS UNIMINI TECHNICAL SPECIFICATIONS Surface requirements soft surface in accordance with EN 1176. Assembly specifications Supplied in roof, wall and floor sections with pre-drilled holes for fitting to grooved wooden posts. Anchoring specifications HAGS patented ground-post system and prefabricated sunken frames of hot-dip galvanised...»

«Needles, Haystacks, Filters and Me: The It Confidence Dilemma Sylvia Lauretta Edwards and Christine Susan Bruce Centre for Information Technology Innovation, Faculty of Information Technology Queensland University of Technology, 2 George Street, Brisbane 4000 CITATION Edwards, S.L. & Bruce, C.S. (2002) Needles, haystacks, filters and me: the IT confidence dilemma. Refereed Conference Paper presented at Lifelong Learning Conference 2nd: Yeppoon, Central Queensland, Australia, 16-19 June 2002....»

«1 1. Introducción El informe fue realizado por Observadores/as de Derechos Humanos voluntarios/as en el periodo julio-octubre del 2013, a raíz de las demandas manifestadas por varias comunidades en el marco de la marcha contra la minería del 30 de Junio de 2013 Nacaome Jícaro Galán en el departamento de Valle. Durante nuestra Observación en el sur de Honduras descubrimos la problemática minera, como un factor de riesgo a mediano y largo plazo para gran parte de la población de los...»

«IRLE IRLE WORKING PAPER #45-92 June 1992 Becoming a High-Performance Work Organization: The Role Of Security, Employee Involvement, and Training Clair Brown, Michael Reich, and David Stern Cite as: Clair Brown, Michael Reich, and David Stern. (1992). “Becoming a High-Performance Work Organization: The Role Of Security, Employee Involvement, and Training.” IRLE Working Paper No. 45-92. http://irle.berkeley.edu/workingpapers/45-92.pdf irle.berkeley.edu/workingpapers Institute for Research on...»

«After Running Through the Thistles the Hard Part Begins The 180th Berry Street Lecture by the Rev. Dr. Mark D. Morrison-Reed with responses by Leon Hopper and Marge (Margaret) Keip The baptismal font was older than the building. It had accompanied the First Unitarian Society of Chicago when the congregation moved south to Hyde Park. The years had dulled the white marble. At age four I stood next to that font waiting with anticipation. Beside me was my brother. We were wearing matching plaid...»

«February 2015 Edition 2013-2015 ACFE Vancouver Chapter Board of Directors Chapter Announcements: Renew your Chapter membership: John Dumfries jdumfries@shaw.ca Brian Ison brian.ison@gmail.com One Year Membership: $85.00 (plus GST) Latika Martins latikamartins@gmail.com Two year Membership: $140.00 (plus GST) David McCartney dmccartney@lsbc.org Jade Tien jade@mti-cga.com Student Membership: $25.00 (plus GST) Carmen Wiechers cwiechers@savers.com Steve Wilson eciss@hotmail.ca Corporate Group...»

«Publish detail Java Spring Framework Interview Questions Answers books document, also Download PDF Java Spring Framework Interview Questions Answers digital file JAVA SPRING FRAMEWORK INTERVIEW QUESTIONS ANSWERS PDF Enjoy ways of help published is really a hard copy manual thats printed java spring framework interview questions answers PDF nicely bound, and functional. It operates as a reference manual skim the TOC or index, get the page, and stick to the directions detail by detail. The...»

«King George V College Follow up re-inspection monitoring visit report Unique reference number: 130492 Name of lead inspector: Steve Hailstone HMI Last day of inspection: 30 April 2015 Type of provider: Sixth form college Scarisbrick New Road Address: Southport PR8 6LR Telephone number: 01704 530601 Published date June 2015 Inspection Number 463054 Monitoring visit King George V College, 30 April 2015 1 of 6 Monitoring visit: main findings Context and focus of visit This is the third...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2016 www.dissertation.xlibx.info - Dissertations, online materials

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.