WWW.DISSERTATION.XLIBX.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Dissertations, online materials
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:     | 1 |   ...   | 19 | 20 || 22 | 23 |   ...   | 24 |

«Tarnobrzeg Szkice z dziejów miasta i jego obywateli Adam F. BARAN Wydawnictwo „Attyla” TARNOBRZEG 2012 Tarnobrzeg Szkice z dziejów miasta i ...»

-- [ Page 21 ] --

Jeszcze podczas uroczystości, już w tarnobrzeskim liceum, po odsłonięciu trzech pamiątkowych tablic, które w latach 70tych usunięto ze starego gmachu szkoły, padło ciekawe stwierdzenie; dwóch panów w podeszłym wieku, szukając swojego rocznika i przechodząc koło klasy z napisem 1939 r.

uśmiechnęło się i stwierdziło: „To nie tu, to jeszcze młodzież”.

W niedzielę 18 czerwca, przed godziną 15 obok pomnika „Jędrusiów” w Tarnobrzegu miało miejsce jeszcze jedno spotkanie. Nie sposób było zaprosid wszystkich harcerskich środowisk na spotkanie z druhem Płonką. Po spotkaniu wszyscy jego uczestnicy przeszli do pomieszczenia tarnobrzeskiego hufca ZHP na harcerski poczęstunek przygotowany przez harcerki z 6 TDH „Knieja”. W miłej atmosferze druh Płonka podzielił się z zebranymi gawędą i piosenką.

Kiedy w 1916 r. zaczął swoją służbę harcerską, już wtedy jako zastępowy, zdecydowanie ruszył na szlak wielkiej życiowej przygody, zaś jako drużynowy, w 1920 r. został nazwany „powiatowym Baden-Powell’em”.

Słuchając uważnie głoszonej przez druha Płonkę gawędy, wyłapując najdrobniejsze szczegóły, w jego słowach znalazłem tak wiele słów dobrze mi znanych z książek, którymi gen. Baden-Powell poruszył młodzież niemal na całym świecie, buduTarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 191 jąc wielką Światową Organizację Skautową, działającą prężnie po dziś dzieo.

„Harcerstwo było dla mnie wielkim uzupełnieniem mojej pracy nauczycielskiej (…). Harcerstwo nie może byd nigdy prowadzone szkolnym systemem lub kapralszczyzną (…). Nigdy szkoła! Po południu ma się jej wyżej uszu, a wtedy to: »Uczył Marcin – Marcina«, nic z tego nie będzie (…). Nikt na takie zbiórki nie będzie przychodził. Wychowujmy przez pracę, przez wyszukanie i poznanie zainteresowao chłopca czy dziewczynki (…). Użyj głowy! Po co ci denko po konserwie i gwóźdź, kiedy masz zrobid placki ziemniaczane? Wychowujemy działaniem i dobrym przykładem – instruktorów. Nie ma co polecad wam gry z podnoszeniem z ziemi skórek z bananów, bo u was ta gra by nie wyszła (…)” – wspominał w swojej gawędzie, streszczając w ciągu 30 min. „Wskazówki dla skautmistrzów”.

Druh Płonka przybył do Tarnobrzega w 1931 r. i jako nauczyciel-harcerz szybko związał się z tarnobrzeskimi harcerzami.

Za jego staraniem powstał Hufiec Harcerzy ZHP w Tarnobrzegu. Po wrześniu 1939 r. los rzucił go poza granice naszego kraju, gdzie mieszka po dziś dzieo. Do Anglii przybył w 1947 r., gdzie szybko zaaklimatyzował się jako harcerz i nauczyciel.

Podczas uroczystości 80-lecia gimnazjum i liceum tarnobrzeskiego druh Płonka otrzymał okolicznościowe odznaczenie „Za zasługi dla miasta Tarnobrzega”.

Największym jednak wydarzeniem było spotkanie duha Płonki z ocalałymi od pożogi wojennej dokumentami historii harcerstwa tarnobrzeskiego, starannie przechowywanymi przez Archiwum w Sandomierzu i 6 TDH „Knieja”.

192 | Adam F. Baran W czasie tego spotkania w oczach druha Płonki widad było jak bardzo chciał ze sobą zabrad, to co kiedyś zostawił w Tarnobrzegu… Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 193

MAJOR HIERONIM DEKUTOWSKI, CICHOCIEMNY,

PS. ZAPORA (1918–1949) Hieronim Dekutowski urodził się w Dzikowie 24 września 1918 r., jako 9-te dziecko Jana i Marii z Sudackich. W latach 1925– 1930 uczęszczał do Publicznej Szkoły Powszechnej Męskiej im. hetmana J. Tarnowskiego. Edukację kontynuował w Paostwowym Gimnazjum im. hetmana J. Tarnowskiego w klasie o profilu humanistycznym, koocząc ją egzaminem maturalnym 19 maja 1939 r.

W szkole średniej wstąpił do I Drużyny Harcerskiej im. gen.

Henryka Dąbrowskiego, stając się członkiem ZHP, po złożeniu Przyrzeczenia Harcerskiego, 30 listopada 1934 r. Jako harcerz dał się szczególnie poznad podczas Jubileuszowego Zlotu Harcerstwa w Spale, gdzie wespół ze Stanisławem Jasioskim zdobył „medalową” pozycję w ogólnozlotowej grze harcerskiej.

Wkrótce zaczął szybko awansowad w harcerskiej hierarchii:

we wrześniu 1935 r. został zastępowym II zastępu II Drużyny Harcerskiej im. Jana Mastalerczyka. Podczas obozu tarnobrzeskiego Hufca ZHP w Jasienicy Rosielnej w 1936 r. zdobył I stopieo harcerski tzw. dwika. W roku następnym został przyjęty do zastępu starszych chłopców „Latającego Holendra” w II Wodnej Drużynie Harcerskiej im. gen. Mariusza Zaruskiego, a od 1938 r. pełnił funkcję drugiego przybocznego, hufcowego hm. Ignacego Płonki. Dekutowski był też w owym czasie kronikarzem tarnobrzeskiego Hufca ZHP, udzielał się w Sodalicji Mariaoskiej i szkolnym hufcu P.W. (1935–1938).

194 | Adam F. Baran Od roku 1938 pracował jako kreślarz w zarządzie lasów hr. Artura Tarnowskiego w Budach Stalowskich. Podjęcie studiów wyższych uniemożliwił wybuch II wojny światowej.

Nie będąc zmobilizowanym, H. Dekutowski ewakuował się wraz z siostrą do Lwowa, gdzie prawdopodobnie jako ochotnik wstąpił w szeregi Wojska Polskiego. 17 września 1939 r.

przekroczył wraz z innymi żołnierzami granicę polskowęgierską i został internowany. Uciekł jednak, i w listopadzie przedostał się na teren Francji, gdzie formowano jednostki Armii Polskiej. Jako ochotnik Dekutowski został włączony do 2 Dywizji Strzelców Pieszych. W pierwszych miesiącach 1940 r. przechodził szkolenie w Szkole Podoficerskiej, a następnie w Szkole Podchorążych Piechoty w Coetqiudan, awansując do stopnia starszego strzelca. W czerwcu 1940 r.





szkolenie przerwał najazd III Rzeszy na Francję. Po kapitulacji Francji H. Dekutowski znalazł się w Wielkiej Brytanii. Początkowo został przydzielony do 3 baonu I Brygady Strzelców, koocząc z wyróżnieniem Szkołę Podchorążych Piechoty. Wyrazem tego był rycerski kordzik jaki otrzymał od wicepremiera Stanisława Mikołajczyka. Przydzielony do plutonu czołgów 3 baonu I Brygady Strzelców 24 kwietnia 1942 r. zgłosił się (jako ochotnik) na przeszkolenie „do pracy w Kraju”. Po pozytywnym złożeniu egzaminów, mając za sobą bardzo dobre opinie przełożonych, 4 marca 1943 r. został zaprzysiężony w obecności ppłk. Michała Protasewicza „Rawy”. Miało to miejsce w Audley End – tym samym Dekutowski stał się jednym z cichociemnych. Awansowany do stopnia kaprala, został Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 195 przydzielony do „Sekcji Szkolnej Ośrodka Radiowego” Sztabu Naczelnego Wodza.

W nocy z 16 na 17 września 1943 r. został zrzucony do Kraju w XXXI ekipie o kryptonimie „Neon I”. Przyjął pseudonim „Zapora”, „Odra”.

Po aklimatyzacji w Warszawie otrzymał przydział do Kedywu Okręgu AK Lublin. Dekretem Naczelnego Wodza (rozkaz z dnia 30 października 1943 r.) został awansowany do stopnia podporucznika rezerwy. Początkowo był oficerem w oddziale „Podkowy” koło Kawęczyna na Zamojszczyźnie, następnie objął dowództwo 4 kompanii 9 pułku piechoty AK w Inspektoracie Rejonowym Zamośd. W styczniu 1944 r. awansował na szefa Kedywu w Inspektoracie Rejonowym AK Lublin-Puławy.

W okresie styczeo–lipiec 1944 r. jego oddział partyzancki samodzielnie i wspólnie z oddziałem ppor. M. Sikory „Przepiórki”, przeprowadził 83 akcje bojowe i dywersyjne. Podczas akcji na Wehrmacht, pod Kozłówką w dniu 18 lipca 1944 r.

został ranny w dłoo.

W czasie Akcji „Burza” w Okręgu AK Lublin, jego oddział, tj. 1 kompania 8 pp. Leg. AK otrzymała zadanie ochrony sztabu Komendy Okręgu AK, pozostając w dalszej konspiracji, po zajęciu terenów Lubelszczyzny przez Armię Czerwoną.

Po złożeniu broni przez OP 8, 28 lipca 1944 r., „Zapora” rozwiązał swoją kompanię i ukrywał się z podkomendnymi w Puławach, Lublinie i Tarnobrzegu. Po mobilizacji oddziału w sierpniu 1944 r., niepomyślnej próbie dołączenia do oddziałów AK „Jodła” (Kielce – Radom) i przedarcia się przez Wisłę 196 | Adam F. Baran na pomoc walczącej Warszawie, rozformowuje oddział i wobec narastającego terroru NKWD i nowej władzy, przechodzi do konspiracji.

W styczniu 1945 r. nawiązuje kontakt z komendą Okręgu AK Lublin i w związku z decyzją o podjęciu samoobrony wobec NKWD i UB obejmuje dowództwo nad grupą dywersyjną w strukturach ROAK. 7 lutego 1945 r., podczas obławy zorganizowanej przez wojska Armii Czerwonej i LWP został poważnie ranny i wraz z grupą ok. 40 ludzi wycofał się za San. Stąd, w okresie wiosny tego roku „Zapora” dowodził akcjami rozbrajania posterunków MO i likwidacji przedstawicieli władzy PKWN, m.in. w Józefowie, Bychawie, Bełżcu, Kazimierzu i Polichnie Dolnej. Rozkazem Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, nr 916, z dnia 1 czerwca 1945 r. Dekutowski awansował na stopieo majora. Wkrótce, po ogłoszeniu amnestii „Radosława”, na rozkaz dowództwa złożył broo i ujawnił większośd swoich ludzi. Wobec braku dostatecznych gwarancji bezpieczeostwa wraz z kilkoma podkomendnymi, ukrywał się w rodzinnych stronach.

W październiku 1945 r. podjął dwukrotnie nieudane próby przedarcia się na Zachód. Mimo, iż dotarł do Pragi wraz z „Georgiem”, wobec aresztowania pozostałych podkomendnych przez czeskie władze bezpieczeostwa, wrócił wraz z grupą repatriantów do Polski. Jesienią 1945 r. został dowódcą dywersji przy Inspektoracie Zrzeszenia WiN (Wolnośd i Niezawisłośd) w Lublinie. Odtąd prowadził akcje dywersyjne i samoobronne na terenie lubelskiego, kieleckiego i rzeszowskiego. Na wniosek Komisji Likwidacyjnej Sztabu Głównego NaTarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 197 czelnego Wodza, w listopadzie 1946 r. został odznaczony Medalem Wojska. Po ogłoszeniu amnestii „lutowej” ponownie ujawnił oddziały „Jadzika”, „Samotnego”, „Rysia”. Razem ze swoim zwierzchnikiem „Stefanem” (Władysławem SiłaNowickim) na szczeblu Inspektoratu w Bełżcu, prowadził pertraktacje z wysokimi funkcjonariuszami MBP i KBW na temat warunków ujawnienia się ludzi z tzw. drugiej konspiracji, uwolnienia więzionych żołnierzy AK i zbrojnego podziemia.

W czerwcu 1947 r. „Zapora” zaprzestał akcji zbrojnych, ujawnił się, ale zagrożony aresztowaniem podjął z podkomendnymi ponowną próbę wyjazdu na Zachód przez Warszawę, Katowice i Nysę. 12 września 1947 r. wydał swój ostatni rozkaz przekazując dowództwo kpt. Zdzisławowi Brooskiemu (ps. „Uskok”). W 4 dni później został aresztowany w Nysie wraz z 4 podkomendnymi. Wszyscy aresztowani znaleźli się w centralnym więzieniu MBP na warszawskim Mokotowie.

Okrutne śledztwo, polegające na wymuszaniu i podpisywaniu „własnych” zeznao trwało od 19 września 1947 r. do 1 czerwca 1948 r. Z koocem lipca 1948 r. sformułowano akt oskarżenia i skierowano sprawę do sądu. W międzyczasie major „Zapora” został czterokrotnie odznaczony Medalem Wojska na podstawie zarządzenia Sztabu Głównego MON w Londynie z dnia 1 lipca 1948 r. Na rozprawie niejawnej w dniach 3–15 września 1948 r., Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie orzekł 7-krotnie karę śmierci dla majora „Zapory” oraz wielokrotne dla jego zwierzchnika i podkomendnych. Prośba o łaskę skierowana przez „Zaporę” do prezydenta Bieruta była prawdopodobnie grą na zwłokę, ponieważ na przełomie stycznia i lutego 1949 r. Dekutowski zorganizował udaremAdam F. Baran nioną próbę ucieczki z więzienia. Skatowany i osadzony w mokotowskim karcerze, został stracony 7 marca 1949 r.

wraz z grupą 6 swoich podkomendnych. Rodzina otrzymała jedynie skrócony odpis aktu zejścia, datowany na 12 maja 1949 r. Do dzisiaj miejsce pochówku mjr „Zapory” nie jest znane, a jego symboliczny nagrobek znajduje się na tarnobrzeskim cmentarzu. Mimo represji stosowanych wobec rodziny i podkomendnych, szkalowania w licznych publikacjach prawdziwej postawy i służby tego bohaterskiego żołnierza Polski Walczącej, pamięd o „Zaporze” przetrwała. Po 40 latach od męczeoskiej śmierci Sąd Wojewódzki w Warszawie wyrakiem z dnia 23 maja 1994 r. zrehabilitował całkowicie majora „Zaporę”.

Warto dodad, że w latach osiemdziesiątych w wielu kościołach odbyły się msze żałobne, a także odsłonięto tablice pamiątkowe poświęcone pamięci H. Dekutowskiego i jego żołnierzy. Pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, a także Krzyżem WiN. Ogólnopolskie uroczystości ku czci „Zapory” odbyły się w tarnobrzeskim kościele OO. Dominikanów 12 marca 1989 r., a przewodniczył im ks. bp Edward Frankowski. W 1990 r. H. Dekutowski został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Armii Krajowej zaś jego imieniem nazwano ulicę w Tarnobrzegu i Kraśniku. Ukazały się także liczne publikacje dotyczące życia i działalności „Zapory”.

Chod temat wydaje się nadal nie wyczerpany badawczo, prawdziwa pamięd o „Zaporze” i jemu podobnych została ocalona. Dziś każdy z nas może na kartach „Leksykonu historii polskiej” (1995 r.) czy tomu „Najnowszej Encyklopedii PWN” Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 199 (1996 r.) przeczytad o mjr. cc. Hieronimie Dekutowskiem „Zaporze”. Warto także podkreślid, że Tarnobrzeg, jako miasto dzieciostwa H. Dekutowskiego, w tym dziele zapisał kartę szczególnie ważną. Ostatnio, dzięki inicjatywie rodziny „Zapora” został pierwszym kawalerem najwyższego miejskiego odznaczenia „Sigillum Civis Virtuti”. Uroczysta sesja Rady Miasta odbywał się 28 maja 1996 r. w Muzeum Historycznym Miasta Tarnobrzega. Tam też najbliższa rodzina śp. „Zapory” zdeponowała odznaczenie, przebaczając publicznie oprawcom i przekazując pamięd o Nim następnym pokoleniom patriotów.

200 | Adam F. Baran

BEZPIECZEOSTWO RZECZYPOSPOLITEJ NAJWYŻSZYMPRAWEM*



Pages:     | 1 |   ...   | 19 | 20 || 22 | 23 |   ...   | 24 |


Similar works:

«VICAR ST ALBAN STOKE HEATH, COVENTRY PARISH PROFILE Page 1 of 21 BISHOP’S INTRODUCTION The congregation of St Alban’s has risen well to some challenges we set before them, and is now ready – indeed enthusiastic – for some exciting missional times ahead under a new incumbent as they build on their excellent progress over the last two years with an interim minister, Lynette Clarke. The Parish Profile will explain the situation more fully but I can say how really pleased we all are with...»

«9090 Brunel Drive NEWSLETTER No. 13 Modbury Heights Richard South Australia, 5092 28 August 2014 Ph: (08) 8263 6244 Fax: (08) 8263 6072 Email: dl.1430.info@schools.sa.edu.au WWW: http://www.theheights.sa.edu.au OUR SCHOOL VALUES The highlight of our series of celebration weeks this week is Literacy. The Heights has been ‘A Fair Go’ focused on improving literacy, particularly comprehension and subject specific literacy, difference, diversity continuously over the last 4 years to enable every...»

«As of April 2016 Dr. Hiroshi Yamakawa Professor, Kyoto University Address: Gokasho, Uji, Kyoto, 611-0011, Japan E-mail: yamakawa @ rish.kyoto-u.ac.jp Personal Homepage: http://www.rish.kyoto-u.ac.jp/-yamakawa/ Kyoto University Database: http://kyouindb.iimc.kyoto-u.ac.jp/j/bK0uU Google Scholar Citations: Citaties = 1084, h-index = 17, As of December 2015 Research Gate: Impact Points = 59.14, As of December 2015 Profile Hiroshi Yamakawa was born in Geneva, Switzerland in 1965 and lived in...»

«THE CORPORATION OF THE CITY OF SARNIA People Serving People OFFICE OF THE INTEGRITY COMMISSIONER OPEN SESSION REPORT TO: Mayor Bradley and Members of Sarnia City Council FROM: Robert Swayze, Integrity Commissioner DATE: June 28, 2016 SUBJECT: Code of Conduct Complaints against Mayor Bradley from Nancy WrightLaking, former City Clerk and Jane Cooper, former Planning Director Recommendation: It is recommended: 1. That the remuneration paid by the City to Mayor Mike Bradley in respect of his...»

«International Journal of Sport Studies. Vol., 3 (7), 719-725, 2013 Available online at http: www.ijssjournal.com ISSN 2251-7502 © 2013 VictorQuest Publications Effect of Using Mouth Guard on Anaerobic and Aerobic Performance of Combat Sport Athletes Hakan YARAR*, Umid KARLI, Kutlu AYDIN, Hüseyin ERDEM, Hanifi UZUM Abant Izzet Baysal University, School of Physical Education and Sport, Bolu, TURKIYE *Corresponding author, Email: hakanyarar96@mynet.com Abstract Purpose: The purpose of this study...»

«Speckled And Tagged | Fishermans Post http://www.fishermanspost.com/2012/guide-times/speckled-and-tossed Fishing in Virginia Beach Drop a Line & Find Your Hot Spot. Download a Free Vacation Guide. www.VisitVirginiaBeach. « Ocean Isle March 29, 2012 | Main | Swansboro March 29, 2012 » Speckled And Tagged By Fish Post | March 29, 2012 This 3 lb. Neuse River speckled trout fell for an custom orange MR17 MirrOlure made specially for Capt. Dave Stewart of Minnesott Beach Bait and Tackle....»

«Fast, Flexible and Affordable 360° Feedback 13 Common Mistakes Using 360-Degree Feedback Here’s how to avoid some common mis-steps when implementing multirater feedback  By Scott Wimer & Kenneth M. Nowack Imagine having returned from a conference where you heard reports on the power of 360-degree or multi-rater feedback. Excited by the Prospect of introducing it in your organization you start sharing your enthusiasm and find that others are interested and receptive. After much...»

«African American Male Initiative The W.K. Kellogg Foundation Prepared for: Ming Trammel, Ph.D Senior Researcher Daniel Newhart Research Associate Vincent Willis Research Associate Annette Johnson Research Associate JUNE 2008 Executive Director john a. powell Deputy Director Andrew Grant-Thomas THE KIRWAN INSTITUTE FOR THE STUDY OF RACE AND ETHNICITY THE OHIO STATE UNIVERSITY Jason Reece, AICP, Senior Researcher Staff Contributors Marguerite L. Spencer, A.M.R.S., J.D., Senior Researcher Samir...»

«Why Spelling is More Difficult than Reading Anna M. T. Bosman and Guy C. Van Orden Arizona State University Tempe, AZ Thinking is always limited by the quality of our metaphors, and this is no exception. Robert James Waller (1988, p.116) Before you read this chapter, please get a pen and write down the name of the Indian nationalist and spiritual leader who developed the practice of nonviolent resistance that forced Great Britain to grant independence to India. He is known as Mahatma _....»

«Conviction Statistics: Minors Methodology September 2014 Index 1 Introduction 3 2 Conceptual framework of the research 4 3 Central Register of Criminal Responsibility of Minors Persons 5 4 Target study variables 6 5 The statistical use of the Central Register of Criminal Responsibility of Minors Persons and the information processing 8 6 Plan for tabulation and dissemination of the results 9 INE. National Statistics Institute 2 1 Introduction The Conviction Statistics: Minors has the objective...»

«Does Soft Information Matters? Evidence From Loan Officer Absenteeism Alejandro Drexler, Antoinette Schoar ∗ This version August, 2011 Abstract This paper provides evidence that shocks to the relationship between loan officers and their borrowers affects the credit decisions of the bank as well as customers’ repayment and borrowing behavior. When a loan officer unexpectedly has to be absent from the job, the existing borrowers of the absent loan officer are less likely to take on a new...»

«FILED United States Court of Appeals Tenth Circuit November 7, 2016 PUBLISH Elisabeth A. Shumaker Clerk of Court UNITED STATES COURT OF APPEALS TENTH CIRCUIT HARDSCRABBLE RANCH, L.L.C., f/k/a Farley Ranch, L.L.C., Plaintiff Appellant, No. 15-1438 v. UNITED STATES OF AMERICA, Defendant Appellee. APPEAL FROM THE UNITED STATES DISTRICT COURT FOR THE DISTRICT OF COLORADO (D.C. No. 14-CV-00426-REB-MJW) James Cage (and Bethany A. Johnson, Esq. of Moye, White, L.L.P, on the briefs), Denver, Colorado,...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2016 www.dissertation.xlibx.info - Dissertations, online materials

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.