WWW.DISSERTATION.XLIBX.INFO
FREE ELECTRONIC LIBRARY - Dissertations, online materials
 
<< HOME
CONTACTS



Pages:     | 1 |   ...   | 21 | 22 || 24 |

«Tarnobrzeg Szkice z dziejów miasta i jego obywateli Adam F. BARAN Wydawnictwo „Attyla” TARNOBRZEG 2012 Tarnobrzeg Szkice z dziejów miasta i ...»

-- [ Page 23 ] --

Krótki rys historii tarnobrzeskiego harcerstwa (od 1912 210 | Adam F. Baran do 1949). Jeszcze w drugim obiegu, opracował i wydał tom poezji Zbigniewa Kabaty, ps. „Bobo” pt. AK – w pieśni powróci znów (Wrocław, Niezależne Ogniwo Wydawnicze NSZZ „Solidarnośd”). Publikacja ta utorowała drogę jawnej publikacji Wierszy Zbigniewa Kabaty (1993); Eugeniusz Dąbrowski i Leszek Kalinowski byli autorami przypisów.

W 50. rocznicę powstania „Odwetu” Dąbrowski wydał niewielką broszurę pt. Tajna organizacja „Odwet” (Wrocław 1990). Dwa lata później ukazały się Nadwiślaoskie korzenie (Wrocław – Tarnobrzeg 1992), wydana własnym sumptem książeczka, zwierająca siedem biografii związanych z tarnobrzeskim powiatem (Stanisława Jachowicza, Marii Kolumby Białeckiej, Juliusza Tarnowskiego, Jana Słomki, Wojciecha Wiącka, Ferdynanda Kurasia i Władysława Jasioskiego). W tym samym czasie, w opublikowanej w Bibliotece Staszowskiej pod redakcją Macieja A. Zarębskiego książce pt. Tropem zbrodni stalinowskich, opublikował Dąbrowski ważne opracowanie: Represje wobec tajnej organizacji „Odwet – Jędrusie” stosowane przez NKWD i komunistyczny reżim w Polsce.

W 1995 r. ukazała się we Wrocławiu jego ostatnia książka pt. „Jędruś” – legenda i rzeczywistośd.

Równolegle z pisaniem książek i prasowych artykułów Dąbrowski włączył się w działania mające na celu upamiętnienie postaci swojego dowódcy, Władysława Jasioskiego „Jędrusia” i jego podkomendnych. Z dobrowolnych składek byłych członków „Odwetu – Jędrusiów” wzniesiono na Ziemi Sandomierskiej kilka pomników, ufundowano pamiątkowe tablice, krzyże, kapliczki, wydano pamiątkowe medale, plakietki, okoliczTarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 211 nościowe druki… Szkoły, drużyny i szczepy harcerskie przyjmowały imię bohaterskich „Jędrusiów”. W tym dziele utrwalania pamięci nie mały udział miał Eugeniusz Dąbrowski, który koordynował szereg działao i sam nimi kierował (1989 r. opublikował broszurę Gdy bój się już skooczy… – przewodnik po miejscach upamiętniających działalnośd „Odwetu – Jędrusiów”).

Od jesieni 1987 r. rozpoczęła się nasza znajomośd. Widziałem ile trudu kosztowała Go każda inicjatywa, udział w kombatanckiej uroczystości, sfinalizowanie okolicznościowego wydawnictwa. Wiem także z jakim entuzjazmem zabierał się – mimo wieku, dolegliwości i skromnych możliwości – do realizacji chodby najmniejszego projektu karty pocztowej, okolicznościowej tablicy, pamiątkowej plakietki. (Dostąpiłem tego zaszczytu, że kilka z tych projektów było mojego autorstwa, m.in. tablica Władysława Jasioskiego w Wąchocku). Swoje zaangażowania w „jędrusiową” sprawę Eugeniusz Dąbrowski traktował jako obowiązek i służbę. Zawsze chętnie służył swoją niezwykłą wiedzą innym. Był dla mnie wzorem harcerza i społecznika, patrioty i autentycznego Polaka.

212 | Adam F. Baran

BARTOSZ OCALAŁ, Z ORŁEM GORZEJ

Prawdopodobnie w nocy z 13 na 14 maja [1997 r.] nieznani sprawcy zdewastowali 93-letni pomnik Bartosza Głowackiego w centrum Tarnobrzega. Jest to już kolejny akt wandalizmu na tym zabytkowym obiekcie w okresie 7 lat. Pikanterii dodaje fakt, że całkiem blisko znajduje się siedziba Straży Miejskiej.

* Najbardziej ucierpiało prawe skrzydło orła, który stoi na samym dole pomnika. Pomimo drucianych wzmocnieo skrzydło zostało całkowicie złamane. Jeszcze w czwartek do godz. 15 o wandalizmie, który po raz kolejny dotknął zabytkowy pomnik w centrum starego miasta, nic nie wiedziała Straż Miejska i Paostwowa Służba Ochrony Zabytków, którą o takich zdarzeniach SM powinna poinformowad. Jak dowiedzieliśmy się w tarnobrzeskim oddziale PSOZ znowelizowana ustawa

o ochronie dóbr kultury i o muzeach mówi (art. 73 ustęp 1):

„Kto uszkodzi lub zniszczy zabytek podlega karze pozbawienia wolności do lat 5 i grzywny. Jeśli sprawca działa nieumyślnie podlega każe pozbawienia wolności do 6 miesięcy lub grzywny”. Z doświadczenia wiadomo jednak, że sprawców najczęściej nie daje się ustalid lub jeśli tak się stanie zazwyczaj sprawa jest umarzana ze względu na niską szkodliwośd społeczną czynu. Wymierzona grzywna nie jest także współmierna do poniesionych strat przez obiekt zabytkowy, który jest chroniony z mocy polskiego prawa.

Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 213

Moda na Bartosza?

Nie jest to pierwszy przypadek, że pomnik symbolizujący Tarnobrzeg został zniszczony. Na przestrzeni lat 1991–1997 takich przypadków było kilka. Poza jednym nie wykryto sprawców. Trzech młodych chłopców, którzy zniszczyli fragment pomnika w 1992 twierdziło, że zniszczyli pomnik nieumyślnie, ponieważ chcieli sobie zrobid pamiątkowe zdjęcie.

Pierwszy akt wandalizmu łączony był przez mieszkaoców miasta z decyzją Rady Miasta o rozbiórce miejskich pomników symbolizujących „zasługi” funkcjonariuszy UB, MO i ORMO oraz zależnośd polityczną w PRL. Pod koniec 1991 r. po rozebraniu tzw. „pistoletu” w niewyjaśnionych okolicznościach zniknęły prawie wszystkie mosiężne litery z cokołu pomnika „Jędrusiów”, znanego oddziału partyzanckiego na Ziemi Sandomiersko-Kieleckiej; od 1943 r. w strukturach AK. Zdewastowana została także pamiątkowa tablica na Skalnej Górze, upamiętniająca bohaterskich obrooców z września 1939 r.





i ich dowódcę ppor. WP Józefa Sarnę. W tym samym czasie zniknęło jedno skrzydło orła spod cokołu pomnika Bartosza Głowackiego. Nie był to ostatni zamach na zabytkowy pomnik z 1904 r.

Początkiem maja 1992 r. redakcja tarnobrzeskiego tygodnika „Siarka” doniosła, że nieznani wandale zniszczyli dziób orła i skrzydło tuż przed rocznicą Konstytucji 3 Maja. W tym samym roku, tylko już w październiku, trzej młodociani dokonali kolejnej dewastacji. Tym razem znowu ofiarą była rzeźba monumentalnego orła u stóp pomnika Bartosza. W maju 1993 r., 214 | Adam F. Baran w 400. rocznicę powstania miasta Tarnobrzega, zniszczono całe przedramię Bartosza. Do ponownej dewastacji doszło w czerwcu 1994 r. i ponownie najbardziej ucierpiała rzeźba orła. W wakacje 1995 r. nieznani sprawcy odłamali i skradli ostrze kosy Bartosza oraz uszkodzili górny odcinek drzewca.

Wówczas na zlecenie UM Tarnobrzeg, przy nadzorze konserwatorskim Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wykonano brakujące elementy i osadzono je – wzmocnione – na pomniku. Ówczesne prace wykonał artysta rzeźbiarz Krzysztof Czerwiak. Do maja 1997 r. pomnik był strzeżony szczególnie przed ważnymi świętami narodowymi i planowanymi uroczystościami. Kilkanaście miesięcy temu jako jeden z nielicznych obiektów miejskich został starannie oświetlony jupiterami w godzinach nocnych. Kiedy w tygodniku „Siarka” (nr 28/1996) Magdalena Krupa dzieliła się z czytelnikami swoją refleksją na temat ówczesnego wandalizmu kapliczki pustelnika Onufrego w Zwierzyocu napisała w przenośni, że „była kiedyś moda na Bartosza”. Niestety i o zgrozo, po blisko dwóch latach ciszy pomnikowy wandalizm nadal ma swoich „fanów”.

Jedyny taki pomnik!

Pomnik Bartosza Głowackiego stoi w centrum Tarnobrzega już od blisko 93 lat. Był wyrazem manifestacji patriotycznej okolicznej ludności. Pomysłodawcą realizacji pomnika ze społecznych składek był Wojciech Wiącek z Machowa, późniejszy Senator RP. Oficjalnie społeczną inicjatywę – za namową W. Wiącka – zgłosił Walerian Wryk, wójt w Wielowsi. Do komitetu budowy weszli także inni działacze ludowi z powiatu Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 215 tarnobrzeskiego m.in. Jan Słomka, Józef Lang, Jan Frankiewicz i Antoni Surowiecki. Datki na ten cel spłynęły z całej Galicji oraz dwóch pozostałych zaborów. Monument zaprojektował i wykonał krakowski rzeźbiarz, Władysław Korpal. Pomnik został uroczyście odsłonięty 8 września 1904 r. w 110. rocznicę powstania kościuszkowskiego, w obecności około 30 tys.

ludzi. Po uroczystości odbyło się widowisko na błoniach dzikowskich. Za sprawą W. Wiącka po raz kolejny inscenizowano bitwę pod Racławicami z udziałem ok. 3 tys. aktorów. Pomnik Bartosza spod Racławic jako nieformalny symbol miasta przetrwał nienaruszony przez dwie wojny światowe, chod jak podają niektóre osoby w 1940 r. pomnik miał byd wysadzony w powietrze przez hitlerowców. Ponod tylko przypadek i elokwencja ówczesnego burmistrza Tarnobrzega, Juliana Figasa miały doprowadzid do odwołania tej nieszczęśliwej decyzji.

„Widzi pan tę armatę? W którą stronę ma zwróconą lufę?” – miał powiedzied burmistrz do oficera niemieckiego podczas oględzin. „Na Wschód…” – miał odpowiedzied oficer. „…To ja bym jej lepiej nie ruszał, bo może się wam jeszcze przydad” – miał załagodzid J. Figas. I tarnobrzeski pomnik Bartosza ocalał.

I był też do początków lat 90-tych jedynym pomnikiem Bartosza spod Racławic w całym kraju.

Bezbronny pomnik

Chod kamienny posąg wyposażony jest w zdobyczną armatę i porządną kosę wydaje się dziś bezbronny. Już od 1991 r.

dopadli go nieznani wandale i nierozmyślna młodzież. Kilkakrotnie wyginali kosę pomnikowego Bartosza, łamali niżej położonego orła, aż w koocu złamali całe prawe przedramię 216 | Adam F. Baran Bartosza z wyciągniętą kosą i praktycznie w 40 proc. rzeźbę orła. Dewastacje pomnika miały miejsce najczęściej w okresie maja lub przed ważnymi świętami paostwowymi. Wydaje się, że Bartosz szczególnie w tym czasie potrzebuje wsparcia. Jeśli dotychczasowe sposoby zawodzą może warto by skorzystad z najnowszych nowinek technicznych (monitoring, video itp.).

Bartosz chod „niedzisiejszy” z pewnością nie miał by nic przeciwno temu.

Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 217

RESTAURACJA OBRAZU MB DZIKOWSKIEJ

Cudami słynący obraz Matki Bożej Dzikowskiej z kościoła OO. Dominikanów w Tarnobrzegu, po dwumiesięcznej konserwacji, wrócił na ołtarz główny. 11 listopada *1995 r.+ minęła 320. rocznica uznania go za cudowny przez biskupa krakowskiego Andrzeja Trzebnickiego, w dokumencie wydanym w Kielcach.

Informację o powrocie na ołtarz główny oryginalnego obrazu MB Dzikowskiej przekazał wszystkim wiernym proboszcz parafii OO. Dominikanów o. Stanisław Repetowski. – Renowacja była koniecznością, aby obraz mógł służyd następnym pokoleniom wiernych. Jeszcze jakiś czas Matka Boża musi obejśd się bez zdobiącej „sukienki”, ponieważ wymaga tego technologia renowacji. Proboszcz zachęcał także do wsparcia finansowego tego kosztownego przedsięwzięcia.

Obraz MB Dzikowskiej powstał we Flandrii w I połowie XVI wieku. Przedstawia Świętą Rodzinę. Na odnowionym obrazie widzimy Madonnę w pozycji siedzącej, we wnętrzu mieszkalnym bądź lodżii, ubraną w suknię koloru purpurowego.

Na prawej ręce trzyma Dzieciątko Jezus o rudokręconych włosach i pulchnej twarzy, ubrane w białą pieluszkę. W lewej rączce Dzieciątka znajduje się jasnoróżowa róża. Na drugim planie umieszczona jest postad św. Józefa o surowych rysach.

Tło obrazu stanowi widoczny przez otwór w lodżii pejzaż, a na nim fragment architektury.

218 | Adam F. Baran W Dzikowie obraz znalazł się w drugiej połowie XVII wieku w niewyjaśnionych dotąd okolicznościach. Cieszący się szczególnym kultem wizerunek dał początek fundacji klasztoru OO. Dominikanów w Tarnobrzegu, gdzie znajduje się do dziś.

Był darem rodziny hrabiów Tarnowskich – Zofii Barbary z Firlejów i Jana Stanisława, którzy w latach 1675–1678 zbudowali dla Dominikanów kościół drewniany i klasztor w Dzikowie.

Dopiero 8 sierpnia 1904 r. biskup Sebastian Pelczar za zgodą dekretu Kapituły Watykaoskiej z 17 kwietnia 1904 r. dokonał pierwszej koronacji obrazu. W 1927 i 1959 roku obraz zbezczeszczono kradzieżą koron. Ostatnia, trzecia koronacja obrazu odbyła się 7 sierpnia 1966 r., a przewodniczył jej Prymas Polski Kardynał Stefan Wyszyoski. Dziesięd lat później, podczas uroczystośd 300-lecia obrazu w Tarnobrzegu, 19 grudnia 1976 r., ówczesny metropolita krakowski kardynał Karol Wojtyła powiedział: „Matka Boża, która w swoim ziemskim życiu począwszy Syna Bożego i nosząc go w swoim łonie (…) przybyła także do tego miejsca, któremu dzisiaj na imię Tarnobrzeg, a dawniej zwano to miejsce Dzikowem. Od 300 lat to miejsce zostało upatrzone przez Boga…”.

Najstarszym źródłowym opracowaniem dziejów i wartości obrazu jest praca wydana w Krakowie, w 1686 roku pt. „Wonnośd Roze Jerychontskiey, Lubo Łaski dary…”. Jej autorem jest o. Wacław Święcki, pierwszy przeor tarnobrzeskich Dominikanów. Reprint jego opracowania zamierza wydad w bibliofilskiej ilości, 320 egzemplarzy, Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega w 320. rocznicę uznania obrazu za cudowny.

Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli | 219 Dodajmy, że obraz MB Dzikowskiej nie jest jedynym, który został poddany renowacji. Niedawno Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega zakooczyło restaurację najstarszego obrazu przedstawiającego Tarnobrzeg. Obraz, będący własnością OO. Dominikanów, został namalowany na desce w XVII w.

i jest prawdopodobnie fragmentem całości, która nie zachowała się do obecnych czasów. W górnej części przedstawia adorację MB Dzikowskiej, a w dolnej widok klasztoru OO. Dominikanów i zamku w Dzikowie. Można go oglądad w ekspozycji MHMT pt. „Dzieje Tarnobrzega” [aktualnie w odnowionej kaplicy Zamku Tarnowskich w Dzikowie].

220 | Adam F. Baran

ŹRÓDŁA TEKSTÓW

Osadnictwo żydowskie w Tarnobrzegu w latach 1593–1772 (próba syntezy), „Notatnik Sandomierski” (Sandomierz) 1997, nr 10, s. 74–80.

Ewidencja zabytkowego cmentarza rzymsko-katolickiego w Tarnobrzegu – Miechocinie, „Notatnik Sandomierski” (Sandomierz) 1998, nr 12, s. 8–19.

110 lat Słomkowej kamienicy, „Siarka” (Tarnobrzeg) 1993, nr 50, s. 3.

Bibliotekarz z Dzikowa. Dr Michał Marczak (1886–1945), „Zeszyty Sandomierskie” (Biuletyn Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego, Sandomierz) 1996, nr 5, s. 45–48.

Gehenna Żydów tarnobrzeskich (1939–1944), „Studia Rzeszowskie” (Rzeszów) 1997, tom IV, s. 103–114.



Pages:     | 1 |   ...   | 21 | 22 || 24 |


Similar works:

«355| A Publication of the Defense Acquisition University http://www.dau.mil EMBRACING UNCERTAINTY IN DoD ACQUISITION 1SG David E. Frick, USA (Ret.) Uncertainty is an inherent, unavoidable aspect of life that has a significant impact on program or project management, and acquisition in general. The treatment of risk management within the Department of Defense (DoD) as a formal element of acquisition is a topic discussed extensively in the acquisition profession. DoD fares no better than industry...»

«FINAL TRANSCRIPT Q4 2015 Investor Call March 4, 2016 – 8:30a ET SPEAKERS Conor McBroom Vice President, Investor Relations, Slate Asset Management Scott Antoniak Chief Executive Officer, Slate Office REIT Robert Armstrong Chief Financial Officer, Slate Office REIT Blair Welch Partner & Co-Founder, Slate Asset Management ANALYSTS Troy MacLean BMO Capital Markets Jonathan Kelcher TD Securities Mark Rothschild Canaccord Genuity Dawoon Chung National Bank Financial Rob Sutherland Euro Pacific...»

«REFERENCE 1 Approved 8/17/16 WINDHAM BOARD OF EDUCATION WILLIMANTIC, CONNECTICUT BOARD OF EDUCATION MEETING MINUTES June 22, 2016 BOARD PRESENT: Chair Mrs. Osuba, Vice-chair Dr. Sewall, Mrs. Lambert, Mr. Montalvo, Mr. French, Mr. Quamme BOARD ABSENT: Secretary Dr. Gomez, Mr. Kalajian, Mr. Flores-Alvarez ADMINISTRATION PRESENT: Superintendent Dr. Garcia, Interim Assistant Superintendent Mr. Chaffin, Directors: Ms. Beghetto, Ms. Markey STUDENT REPRESENTATIVES: None OTHERS PRESENT: General...»

«Multicompetence and native speaker variation in clausal packaging in Japanese Brown, Amanda; Gullberg, Marianne Published in: Second Language Research DOI: 10.1177/0267658312455822 Published: 01/01/2012 Link to publication Citation for published version (APA): Brown, A., & Gullberg, M. (2012). Multicompetence and native speaker variation in clausal packaging in Japanese. Second Language Research, 28(4), 415-442. DOI: 10.1177/0267658312455822 General rights Copyright and moral rights for the...»

«A game-theoretic framework for classifier ensembles using weighted majority voting with local accuracy estimates Harris V. Georgiou1 & Michael E. Mavroforakis2 Abstract In this paper, a novel approach for the optimal combination of binary classifiers is proposed. The classifier combination problem is approached from a Game Theory perspective. The proposed framework of adapted weighted majority rules (WMR) is tested against common rank-based, Bayesian and simple majority models, as well as two...»

«    O MUNDO DO TRABALHO NO CAIS DO PORTO DA MANAUS MODERNA: O CARREGADOR DE BAGAGENS E O TRABALHO PRECÁRIO Maria Milene de Souza Gomes Mestranda do Programa de Pós-graduação em Sociedade e Cultura na Amazônia – Ufam. E-mail: mileneuea@hotmail.com Drª Elenise Faria Scherer Professora do Departamento de Serviço Social Universidade Federal do Amazonas e pesquisadora do CNPQ. E-mail: elenise@internext.com.br Área temática: O serviço Social e o Desenvolvimento RESUMO: Este trabalho...»

«The Woodard Corporation Vacancy for a Member of The Audit Committee – May 2015 The Woodard Corporation (Woodard), which is one of the top twenty largest charities in England and Wales, is seeking to appoint additional members to its Audit Committee.Key Aspects of the Role: The role will be that of a Co-opted Independent Non-Executive member of the Woodard Audit Committee. The person appointed will not automatically be appointed as a member of the Woodard Corporation Board, though they are not...»

«BOARD OF TRUSTEES PUBLIC MEETING Tuesday, November 1, 2016 – 5:00 p.m. Paramus Campus – TECHNOLOGY BUILDING – 128 BC I. Call to Order II. Open Public Meetings Act Statement III. Roll Call IV. Pledge of Allegiance V. Reorganization Public – (comments on Actions R1 through R4 only) Action 1. Designation of Depositories – Authorized Signatures 2. Board Meeting Dates and Official Publications 3. Reaffirm the Credit Programs, Curricula and Courses Offered at Bergen Community College 4....»

«This Preliminary Official Statement has been prepared for submission to prospective bidders for the bonds herein described and is in a form deemed final by the Corporation for purposes of SEC Rule 15c2-12(b)(1), but is subject to revision, amendment and completion in a final Official Statement. Under no circumstances shall this Preliminary Official Statement constitute an offer to sell or the solicitation of an offer to buy, nor shall there be any sale of the bonds in any jurisdiction in which...»

«WilsonBull., 99(2), 1987,pp. 190-201 WITHIN-BROOD VARIATION IN GROWTH AND CONDITION IN RELATION TO BROOD REDUCTION IN THE AMERICAN WHITE PELICAN ROGER M. EVANS AND BLAIR F. MCMAHON’ ALSTRAC~.-LOSS ofthe second (B) chick in broods ofAmerican White Pelicans (Pelecanus erythrorhynchs)is common and has been attributed to starvation caused by sibling harassment. To examine this possibility in detail, we obtained weekly measurements of body weight and culmen length of individually marked A and B...»

«SAG Modified Low Budget Agreement SCREEN ACTORS GUILD MODIFIED LOW BUDGET AGREEMENT The Screen Actors Guild (hereinafter SAG or the Guild) has agreed, on a trial basis, to modify, to the extent hereafter set forth, certain terms and provisions of the current Screen Actors Guild Agreement for Independent Producers of Theatrical Motion Pictures (hereinafter Basic Agreement) with respect to the employment of performers in the motion picture presently entitled “ ” (hereinafter the Picture)....»

«The Social Impacts of Crisis Findings from community-level research in five developing countries Naomi Hossain, Rizki Fillaili, Grace Lubaale, Mwila Mulumbi, Mamunur Rashid, and Mariz Tadros May 2010 The Social Impacts of Crisis Acknowledgements The authors are very grateful to the people of Notun Bazaar and Dhamuirhat in Bangladesh, Gandasari and Banjar in Indonesia, Mukuru and Lango Baya in Kenya, Omran and Noukem in Yemen, and Chikwanda and Kabwata in Zambia, who generously gave their time...»





 
<<  HOME   |    CONTACTS
2016 www.dissertation.xlibx.info - Dissertations, online materials

Materials of this site are available for review, all rights belong to their respective owners.
If you do not agree with the fact that your material is placed on this site, please, email us, we will within 1-2 business days delete him.